Lidl

Sinds de vroege jaren 1990 is Lidl de snelst groeiende discounter op het internationale toneel. Samen met zusterbedrif Kaufland is Lidl een onderdeel van Dieter Schwarz‘ gelijknamige groep, met hoofdkantoor in Neckarsulm, Duitsland. Terwijl de jaarlijkse omzet in 1990 ongeveer drie miljard euro was haalt Lidl vandaag een geschatte 52 miljard omzet per jaar (2012).

Europese expansie – met publieke leningen

Lidl heeft ongeveer 10.000 afdelingen in 26 Europese landen. In Oost en Zuid-Oost Europa word de expansie van Lidl en Kaufland gefinancieerd met leningen van de Wereld Bank’s International Finance Corporation (IFC) en de European Bank for Reconstruction and Development (EBRD) in London. De totale leningen voor de laatste tien jaar komen op meer dan een half miljard euro. In 2010 werd een lange-termijn lening rond de 300 miljoen euro overeengekomen met de EBRD, wiens aandeelhouders verschillende landen en de EU omvatten. Er is al enige tijd de kritiek dat deze leningen niet de eerlijke concurrentie bevorderen maar integendeel de bestaande structuren vernietigen, bijvoorbeeld in Polen, Roemenië en Bulgarije. Dit heeft enorme gevolgen. Na de aankondiging van Lidl dat het 300 winkels gaat openen in Tsjechië werd tien procent van al het voedsel onder de kostprijs aangeboden.

Een ondoordringbaar web

De bedrijfsstructuur is een opaque mix van bedrijven en stichtingen. Enkel voro Lidl zijn er al 300 individuele bedrijven. Deze extreem ingewikkelde structuur van de groep is een van de factoren die de machtsstructuren en beslissingsprocedures verbergen. Het resultaat is dat voor hen vervelende verplichtingen tot transparantie omzeild kunnen worden, dat groepsbeslissingen door werknemers ondermijnd worden en dat de oprichting van een vakbond bemoeilijkt tot voorkomen word. Ondanks dit gebrek aan transparantie zijn zakelijke analsten het eens dat Schwarz Unternehmenstreuhand KG (SUT) het eigenlijke machtscentrum is, als de voornaamste holding voor zowel Lidl als Kaufland.

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Lidl beweert dat het jarenlang in het huismerken segment met certificerende organisaties heeft gewerkt, zoals Fairtrade, Rainforest Alliance, UTZ Certified, MSC, FSC, PEFC, Global GAP/- GRASP, ETI (voor appelsiensap) en BSCI. Volgens de firma raporteren zeven mensen direct naar de directeuren rond Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Lidl benadrukt dat ze rekening houden met CSR bezorgdheden bij hun aankoopbeleid. HUN MVO code is echter niet publiek beschikbaar, wat een taxering van die code onmogelijk maakt. Lid heeft ook geen voorbeelden kunnen geven van gevallen waar een overtreding van de tewerkstellingswetten opgevolgd en opgelost werden. Samen met Edeka zijn Lidl en Kaufland erg actief op Europees niveau om daar te proberen om wettelijke provisie tegen te houden die supermarkten en de voedselindustrie zouden verplichten om eerlijke handelspraktijken toe te passen in de hele voedselketen. Ze promoten een alternatief Europees systeem van vrijwillige afspraken die „bedrijfsvriendelijk“ zijn.